wordpress themes.

Истиқлолият ва ваҳдат –ду рукни давлати миллӣ.

Баробари фаро расидани истиқрори сулҳ, ки саҳлу сода даст надод, мардуми азизи кишварро аз гурез доштану хунҷигариҳо, камингириҳову набардҳо ва бадбиниҳову дасисаҷӯиҳо вораста гардонд. Ин санаи муборакро дар авроқи таърихи миллати бостониамон бо ҳарфҳои заррин 1997 сабт кард, зеро, он баҳри ваҳдати миллӣ, ҳамбастагиву ҳамниҳодӣ ва ҳаммаслакиву ҳамқисматии халқҳоямон муқаддастарин лаҳзаро фароҳам сохт. Баҳри амалӣ гардидани ҳадаф, нигаҳдориву бутунии марзу буми Ватанамон моҳи апрели соли 1994 ҳайати музокира таъсис дода шуда буду пайваста амал мекард, ки баҳри ҷомаи амал пӯшидани умеди умедворонаи сулҳу Ваҳдат гардиши тақдирсоз буд. Ҳамзамон, зимни райъпурсии умумихалқӣ 6 ноябри соли 1994 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Президенти кишвар қабул гардид, ки он барои ин гуна ҳадафи муқаддас заминаи боэътимод гузошт.

          Сарқонун зимни моддаҳои 1,5,6,7,8,11,16,20,24,43,64 кафолати оромиву осудагӣ ва воҳидии мамлакатамонро эълон кард. Масалан, дар моддаи 5 омадааст: «инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои он арзиши олӣ мебошанд. Ҳаёт, қадр, номус ва дигар ҳуқуқҳои фитрии инсон дахлнопазиранд. Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро давлат эътироф, риоя ва ҳифз менамояд». Ё дар моддаи 7 омадааст: «Ҳудуди Тоҷикистон тақсимнашаванда ва дахлнопазир мебошад. Тоҷикистон аз Вилояти Мухторои Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳо, шаҳрҳо, ноҳияҳо, шаҳракҳо ва деҳаҳо иборат аст». Соҳибихтиёрӣ, истиқлолият ва тамомияти арзии Тоҷикитонро давлат таъмин менамояд. Тарғиб ва амалиёти ҷудоиандозӣ, ягонагии давлатро халалдор мекунад, манъ аст. Тартиби таъсис ва тағйири воҳидҳои марзию маъмуриро қонуни конститутсионӣ танзим менамояд.

          Дар ин замина, андешаи ин ҷониб бар он аст, ки муассиси Ваҳдати Миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша бо рисолату зеҳнияти модарзодии халқи азизамон эътимод кард ва тарафи муқобил низ муқаддасии чунин кайфиятро огоҳона тафаҳҳус намуд. Аз ин рӯ, сулҳи тоҷикон маҳсули иродаи тарафайн аст, ки онро Эмомалӣ Раҳмон «Сулҳ маънии таърихии мост» мегӯяд. Аз ин нигоҳ, мавридеки, ки сари заминаи боэътимод доштани сулҳи кишвар андеша меронем, барои зуҳури истиқрори он омили муҳиме буд, ки онро метавон Ваҳдати миллӣ номид. Яъне истиқрори сулҳи Тоҷикистон, ҳамин сулҳи пойдору устувори кишвари азизамонро агар унсурҳои ваҳдати миллӣ ба даст оварда бошад, дурнамои зиндаву ҷовидонагии кишварро истилоҳи эҳё ба душ мегирад. Соли 1997 вақте, ки Созишномаи истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид, сари як дастархон нишастем, гӯши шунаво пайдо кардем, бо таҳаммули сиёсӣ ҳамдигарро гӯш мекардагӣ шудем. Шукри зиндагии осудаҳолона, ки ин ҳама неъматҳои муқаддасро дарёфтем. Акнун рӯ ба созандагӣ овардем, ки муҳимтарин ҳадафи он дар ҷавҳари ҷони ваҳдати миллӣ нуҳуфтааст.

          Тасаввур кунед, ки ҳизбҳои гуногуни сиёсие ҳастанд, ки ҳадафҳои умдаи худашонро доранд. Гузашта аз ин, ташкилотҳои ғайриҳукуматӣ хастанд, ки онҳо ҳадафҳои ботинӣ ва зотии худашонро доранд. Пас, кадом ҳадафи ин ҳамаро якҷоя мекунад? Бале, ин ҳамон ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон аст, ки онҳоро зоҳиран ва ботинан пайванди маънавӣ мебахшад. Тамоми шаҳрвандони кишвари азизамон ҳамчун муқаддастарин рукни бо арзиши бақои хеш ҳамин Ваҳдатро пазируфтаанд. Ногуфта намонад, ки Ватан – Модар, Истиқлол ва Ваҳдат воқеан муқаддасанд. Мо ҳама ин муқаддасотро дар ҷавҳари ҷонамон мепарварем. Муқаддасоти бутунии марзу буми ватан, Суруди миллӣ, Парчами он ва Пули миллиамон аз ҷумлаи муқаддасоти шаҳрвандони кишвари азиз мебошанд. Аз ин нигоҳ, Ваҳдати миллӣ ва Истиқлол пойдевори азими давлати миллии мост ва мисли як пайкари муқаддас дар оғуши гарми хеш ҳамаи аҳзоби сиёсиву ташкилотҳои ғайриҳукуматиро фаро мегирад.

Эҳё мардуми кишварро ба сӯи созандагӣ ҳидоят мекунад. Ба сӯи созандагӣ роҳ гирифтани мардум, пеш аз ҳама, дар ҷавҳари ҷонашон худогоҳӣ ва худшиносиро тарбият медиҳад. Яъне, рукни мустаҳкаму муайянкунандаи бақои давлати миллиро маҳз Эҳё дар худогоҳиву худшиносии фард-фарди мардумон зоҳир менамояд. Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки аз бузургтарин дастовардҳои кунунии кишварамон на бепарвоёнаву бетарафона, балки огоҳонаву бедордилона бархурдор бошем, то бидонем, ки салоҳи кор куҷост. Агар таърихамонро ҳанӯз аз даврони Пешдодиёну Каёниён то ба Сомониён варақ гардонем, мебинем, ки он рукни бо арзише, ки барои бақои ҳама гуна давлати бузург ва шоҳаншоҳиҳои азим зарурият доштааст, ҳамин ваҳдати ботинии миллӣ будааст, зеро, парчами ҳамин сурат қарор гирифтани Президент роҳи пешгирифтаи ӯро мунаввар кард ва чеҳраи сиёсии ӯро маъруфи ҷаҳониён гардонид. Ба ҳар нафари мо возех гашт, ки миллатро сарҷамъ намудан, халқҳоямонро бо як мароми устувори зоҳириву ботинии умумӣ ворид намудан, пеш аз ҳама, худи мардум ҳам зарурати чунин маромро дақиқан ва амиқан ба дарк гирифтаанд. Миллати дардошнои мо ба оламиён возеҳу ошкоро нишон дод, ки дар ҷавҳари ҷонаш аслан ва насабан ҷангу хунрезӣ набудааст, балки умдатан маромномаи зиндагиашро ин миллат дар худогоҳӣ, илму фарҳангу деҳқонӣ мебинад.

           Ҳар як фарди кишварамонро зарур аст, ки мароми худашро бо талаботи иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии умумимиллӣ ҳамоҳанг созад. Дар ин маврид ҳамагони моро лозим меояд, ки баҳри шукуфоии мамлакат аз баҳри манфиатҳои ночизи фардӣ берун омаданро қобили қабули хеш донем. Аз ин рӯ, зарур аст, ки кишварро дар рӯҳияи созандагӣ, худогоҳиву ҷавондории бериё ҳифз намоем. Албатта, чунин иқдоми бузург содда гапе нест, балки он шаҳомати давлатамон аст, ки ин гуна тарбияро танҳо ваҳдати миллӣ таъмин карда метавонад. Ин гуна андеша аз он сар мезанад, ки ҳадафи фардии шахс дар чорчӯбаи маромномаи Ваҳдату Истиқлол поёнтар аз мароми ҷомеа қарор дорад. Ҳамин тавр мукаммал гардидани ҳар кадом фарди алоҳида, агар аз як ҷониб бедориву рушанфикрии шахсиятро таъмин гардонад, аз ҷониби дигар ин гунна маҷмӯи шахсиятҳо шукуфойии ҷомеаро истеҳком мебахшад. Ин роҳ танҳо ҷанбаҳои зоҳири надорад, балки сарсупурдагии ҷонию фардӣ ва ботиниро тақозо менамояд.

          Дар ин замина андешаву ҳувияти миллӣ таҳкимбахши Ваҳдат ва Истиқлол аст. Ба диди ин ҷониб барои сохтмони ҳамаҷонибаи давлати соҳибистиқлоли миллиро густариш бахшидан воқеан зарур аст, ки шаҳрвандони кишвари азизи мо огоҳонаву бедордилона аз хатсайри таърихи ориёии хеш маърифати мукамалле дошта бошанд. Аз суннатҳову анъанаҳо, мазҳабу расму русуми аҷдодони бостонии хеш маърифату фаросати амиқу дақиқеро дар лавҳу хотираи фарҳангпарваронаи мутамаддин, ба хусус аз дину фарҳанги исломии худ огоҳонаву бомаърифатона истифода бурда, барои оромиву сарҷамъии мардумонамон бо таҳаммул ва зиракона муносибат намуданро гарави мондагории давлати миллии хеш маҳсуб донанд.

          Андешаи миллӣ бошад, бедориву ҳувияти миллӣ ва зиракии сиёсиву таҳаммулпазириро тақозо менамояд.

          Барои эҳё намудани андешаи миллӣ шукри худо акнун имконоти васеъ фароҳам омадааст. Танҳо зарур аст, ки шаҳрвандони азизи кишвар садоқатмандонаву ҷонсӯзона аз ин мавриди мусоид таҳаммулпазиронаву зиракона истифода карданро сармашқи зиндагии навини соҳибистиқлоли хеш карда бошем. Акнун ҳамагони мо дарк намудем, ки истилоҳи ватан-модар сухани сардастӣ ва саҳлу содда набуда, балки ин вижа дар ниҳояти муқаддасӣ ва такрорнопазирӣ мавҷуд аст.

          Дар воқеъ зиндагии навини  мардуми мо, соҳибдавлатиро Худои бузург бароямон ато намудааст, аз ҳар нафари тоҷику тоҷикистониён садоқатмандонаву аҳлона ва зираконаву таҳаммулпазирона сайқал бахшидани Андешаи миллӣ, ки таҳкимбахши бедорӣ, ҳувият, худшиносӣ худафрӯзиву тафаккури созанда ва дар маҷмӯъ густариши ҷомеаи шаҳрвандиро ба бар меорад, маҳорату маърифати беназирро талаб менамояд.

          Вале мутаасифона, таҳдидҳои нави ҷаҳонӣ ва кӯшиши ба сайёра бахшидани «тарҳи нав», ки аз ҷониби як гурӯҳ кишварҳои Ғарб аз тариқи раванди ҷаҳонишумулият сурат мегирад, ба мақсади ба роҳ адохтани тартиботи нави ҷаҳонӣ мебошад, ки он на танҳо ба фарҳанг, ҷуғрофия, забон, таърих ва иқтисоди рӯ ба инкишоф таъсири манфӣ мерасонад, балки будан ва набудан ва ё мавҷудияти ин кишварҳоро зери хатари ҷиддие қарор медиҳад. Имрӯз Тоҷикистони мо бояд рисолаи таърихии худро дар роҳи ҳифз ва нигоҳдории фарҳанги ғании миллии худ иҷро намояд.

          Муссалам аст, ки дар ҳамаи ҷомеаҳои дар даври гузариш қарордошта мушкилиҳое пеш меояд, ки ба арзишҳои демократию мардумсолорӣ аз қабили ҷомеаи шаҳрвандӣ, чандандешагии сиёсӣ ва ғайра иртибот мегирад. Гузашта аз ин, ҷомеаи муосири мо даҳшати ҷанги ҳамватаниро аз сар гузаронидааст, ки ин омил низ ба сатҳу сифат ва ҳолату маънавию фарҳангии миллат бетаъсир набуда, то як давраи муайян осори он дар руҳия, кирдору рафтор ва маънавиёти мардум боқӣ хоҳад монд. Дар ин давраи нозуки таърихӣ пеш аз ҳама моро лозим меояд, ки фаъолияти институтҳои ҷомеаи шаҳрвндӣ, демократикунонии ҷомеаро, тақвият бахшем сохторҳои ҳокимиятро дар минтақаҳо ва артиши миллӣ, пурқувват гардонем. Ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандонро ҳимоя намоем .

          Ин ҳамон рӯзест, ки Созишномаи истиқрори сулҳи комил миёни тоҷикон ба имзо расид. Ин рӯзи васл ва поёни шаби андӯҳи тӯлонӣ барои мардуми мост, ки бо дамидани субҳи сафобахши сулҳ рӯзгори моро таровату накҳати тоза ато намуд. Аз файзи Ваҳдат, ки бо талошу ҷонбозиҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба даст омад, Тоҷикистони ғарб дар гирдобҳо ба соҳили мурод расид.

          Ваҳдати миллии мо адабгоҳест нозуктар аз арш ва шишаи азрақии моҳу хуршед, ки эҳтиёт, идроку боварро тақозо мекунад, рисолати ҳамешагии худро дар сарҷамъии мардум, ҳамдиливу ҳамоҳангӣ ва таҳкими пояи соҳибистиқлолӣ медонад. Андешаи ваҳдатгароёнаи инсоният баробари мусаффо кардани ақлонияти халқ ва фатҳу ҷодае ҷониби маҷмӯи кушоишҳову даричаи музафариятҳо барои кишвари тоҷикон камолот ато кард ва суроғаи абадиятро нишон дод. Бо ин васила таърих ҷойгоҳу мақоми волотарини ваҳдатро дубора дар оинаи хеш дар марҳилаи навини рӯзғори тоҷикон мутаҷаллӣ сохт, то ба қадри он расем, будани ваҳдатро дар дилу хуну андешаву тафаккур эҳсос намоем, сабақҳои тозае бардорем ва боз ҳам дар ниёзмандии беандоза ба ин эъҷози муборак дар рӯзгори чӣ фарҳангиву маънавӣ бошем.

           Бо нигаҳдошти нерӯи пажвоки боваре, ки аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон садо дод,  рӯзи Ваҳдат, ки ба иди миллии халқи тоҷик мубаддал гаштааст.

          Судяи суди ноҳияи

     Спитамени вилояти Суғд                                         Шамсзода С.А.

Вы можете оставить комментарий, или ссылку на Ваш сайт.

Оставить комментарий